Κήρυγμα Κυριακής Σταυροπροσκυνήσεως του Ποιμενάρχου μας κ. Νεκταρίου

Ἀγαπητοί ἀδελφοί

Σήμερα, τρίτη Κυριακή τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς, γιορτάζουμε καί προσκυνοῦμε τόν τίμιο καί ζωοποιό Σταυρό τοῦ Χριστοῦ. Ὅλη ἡ Σαρακοστή βέβαια, εἶναι ἀφιερωμένη στό Πάθος τοῦ Χριστοῦ, στή μελέτη τοῦ Σταυροῦ Του, ἀλλά σήμερα ἐπειδή φτάσαμε στά μέσα, ὑψώνουμε τό Σταυρό στή μέση τοῦ ναοῦ δηλαδή ἀνάμεσά μας, γιά νά ἐκφράσουμε μέ τόν ἐμφανέστερο τρόπο αὐτό πού κάνουμε καί νά ἐνισχυθοῦμε ἀτενίζοντάς Τον, γιά τή συνέχεια τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

Ἄλλες χρονιές τέτοια μέρα ἡ ἐκκλησία, τό σπίτι τοῦ Θεοῦ, πού τό ἔχουν κληρονομήσει τά παιδιά Του, ἦταν γεμάτη. Σήμερα αὐτό πού συμβαίνει εἶναι πρωτόγνωρο. Ἡ ἐκκλησία εἶναι ἄδεια. Τρεῖς ἄνθρωποι εἴμαστε ὅλοι κι ὅλοι καί προσφέρουμε τήν ἀναίμακτη θυσία, ὄχι μόνον γιά μᾶς, ἀλλά «ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καί σωτηρίας». Ὅλα αὐτές τίς μέρες εἶναι δύσκολα. Ἕνας πολύ μεταδοτικός ἰός, μᾶς ἀναγκάζει στήν ἀπομόνωση.

Γνωρίζω πολύ καλά ὅτι γιά πολλούς χριστιανούς τό κλείσιμο τῶν ἐκκλησιῶν καί μάλιστα τήν περίοδο τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, εἶναι ἀδιανόητο. Γι’ αὐτό καί λυποῦνται ἤ ἀντιδροῦν ἀκόμη κι ἐπαναστατοῦν. Τά βέλη τους στρέφονται κατά τῆς Ἱερᾶς Συνόδου πού δέχθηκε μία τέτοια ἀπόφαση. Πῶς εἶναι δυνατόν, λένε, νά ἐπιτρέπεται π.χ. ἡ εἴσοδος στά super market, ἔστω καί μέ κάποιους ὅρους καί νά μήν ἐπιτρέπεται μέ τούς ἴδιους ὄρους ὁ ἐκκλησιασμός. Καταλαβαίνω τήν ἀνησυχία αὐτῶν τῶν ἀδελφῶν, ἔστω καί ἐάν ἐκφράζεται πολλές φορές μέ ἀντιδεοντολογικό τρόπο. Ὀφείλω λοιπόν νά δηλώσω ὅτι πράγματι δέν ἀρκεῖ ἡ ἐπιβίωση τοῦ ἀνθρώπου. Γιά ἕναν Χριστιανό ἰσχύει ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ «Οὐκ ἐπ’ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος». Δέν ἀρκεῖ ἡ ἐπιβίωση, ἀλλά ἡ ζωή, ἡ ὅντως ζωή, τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Αὐτό βέβαια δέν  μπορεῖ νά γίνει κατανοητό ἀπό τόν πολύ κόσμο. Γνωρίζουμε ἐπίσης πολύ καλά ὅτι δέν μποροῦμε νά μιλᾶμε γιά ἐκκλησία χωρίς εὐχαριστία, χωρίς τή θεία Λειτουργία. Ἡ Λειτουργία εἶναι ἕνα δημόσιο γεγονός καί δέν νοεῖται νά τελεῖται χωρίς τό λαό, κελεισμένων τῶν θυρῶν. Ἡ Ἱερά Σύνδος ἐξάντλησε τά περιθώρια. Ἴσως νά μήν ἔγινε κατανοητό. Ἡ πολιτεία πῆρε τίς ἀποφάσεις της πιεσμένη σίγουρα ἀπό τό αἴσθημα εὐθύνης. Ἐλπίζουμε ὅτι θά ξαναδεῖ τό πρόβλημα, ἤ ἡ θετική ἐξέλιξη τῶν πραγμάτων, νά βοηθήσει στή λύση. Πρός τό παρόν ὅμως ἔχουμε χρέος νά ὑπακούσουμε.

Ἀλλά καί γιά μένα σήμερα δέν εἶναι καθόλου εὐχάριστο νά λειτουργῶ σ’ ἕναν ἄδειο ναό δίχως νά βλέπω τά ἀγαπημένα πρόσωπά σας. Πιστεύω ὅμως ὅτι εἴστε παρόντες. Δέν εἴστε μακριά σήμερα λόγῳ τῆς ἀμέλειάς σας ἤ τῆς ἀδιαφορίας σας, ἀλλά ἐπειδή ὑπάρχει σοβαρός λόγος. ἩΛειτουργία καί σήμερα ἀλλά καί πάντοτε γίνεται γιά ὅλους, γιά ὅλο τόν κόσμο καί ὅπως λέμε «καί ὑπέρ τῶν δι’ εὐλόγους αἰτίας ἀπολειφθέντων».  Ἀκοῦστε παρακαλῶ, ἀδελφοί μου καί προσέξτε τήν ὑπέροχη εὐχή τῆς ἀναφορᾶς πού θά διαβάσουμε σέ λίγο, ὅπως τήν κατέγραψε ὁ Μέγας Βασίλειος.

«Μνήσθητι Κύριε, τοῦ περιεστῶτος λαοῦ καί τῶν δι’ εὐλόγους αἰτίας ἀπολειφθέντων καί ἐλέησον αὐτούς καί ἡμᾶς κατά τό πλῆθος τοῦ ἐλέους σου· τά ταμεῖα αὐτῶν ἔμπλησον παντός ἀγαθοῦ· τάς συζυγίας αὐτῶν ἐν εἰρήνῃ καί ὁμονοίᾳ διατήρησον· τά νήπια ἔκθρεψον· τήν νεότητα παιδαγώγησον· τό γῆρας περικράτησον· τούς ὀλιγοψύχους παραμύθησαι· τούς ἐσκορπισμένους ἐπισυνάγαγε· τούς πεπλανημένους ἐπανάγαγε καί σύναψον τῇ ἁγίᾳ σου καθολικῇ καί ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ. Τούς ὀχλουμένους ὑπό πνευμάτων ἀκαθάρτων ἐλευθέρωσον· τοῖς πλέουσι σύμπλευσον· τοῖς ὁδοιποροῦσι συνόδευσον· χηρῶν πρόστηθι· ὀρφανῶν ὑπεράσπισον· αἰχμαλώτους ῥῦσαι· νοσοῦντας ἴασαι. Τῶν ἐν βήμασι καί μετάλλοις καί ἐξορίαις καί πικραῖς δουλείαις καί πάσῃ θλίψει καί ἀνάγκῃ καί περιστάσει ὄντων μνημόνευσον, ὁ Θεός, καί πάντων τῶν δεομένων τῆς μεγάλης σου εὐσπλαχνίας· καί τῶν ἀγαπώντων ἡμᾶς καί τῶν μισούντων καί τῶν ἐντειλαμένων ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις εὔχεσθαι ὑπέρ αὐτῶν. Καί παντός τοῦ λαοῦ σου μνήσθητι, Κύριε ὁ Θεός ἡμῶν, καί ἐπί πάντας ἔκχεον τό πλούσιόν σου ἔλεος, πᾶσι παρέχων τά πρός σωτηρίαν αἰτήματα. Καί ὧν ἡμεῖς οὐκ ἐμνημονεύσαμεν δι’ ἄγνοιαν ἤ λήθην ἤ πλῆθος ὀνομάτων, αὐτός μνημόνευσον, ὁ Θεός, ὁ εἰδώς ἑκάστου τήν ἡλικίαν καί τήν προσηγορίαν, ὁ εἰδών ἕκαστον ἐκ κοιλίας μητρός αὐτοῦ.

            Τίποτα καί κανέναν δέν ἄφησε ἔξω ὁ Μ. Βασίλειος. Ὅλους τούς σκέφτηκε, ὅλους τούς συμπεριέλαβε, γιά ὅλους ἀγωνιοῦσε, γιά ὅλους προσευχόταν. Τί μεγαλεῖο ψυχῆς! Μία καρδιά πλημμυρισμένη ἀπό ἀγάπη γιά ὅλο τόν κόσμο. Καί αὐτή ἡ δική του ἀγωνία ἔγινε καί δική μας προσευχή. Πιστέψτέ με, ἄν καί ἀπόντες σωματικά, ὅλοι εἴστε παρόντες πνευματικά. Ὁ Χριστός μᾶς ἀγαπάει ὅλους, μᾶς θέλει ὅλους. Ὅλοι χωρᾶμε στήν ἀγκαλιά Του. Κανείς δέν εἶναι για πέταμα.

Γι’ αὐτό καί πάλι παρακαλῶ, ὅπως καί στήν προηγούμενη παρέμβασή μου, δέν πρέπει νά ἀντιστεκόμαστε στά περιοριστικά μέτρα πού πῆρε ἡ πολιτεία. Δέν ἀφοροῦσαν τά μέτρα αὐτά μόνον τήν Ἐκκλησία, ἀλλά καί τά σχολεῖα, καί τά πανεπιστήμια καί τούς συλλόγους καί τίς ὑπηρεσίες καί τόσα ἄλλα. Δέν μᾶς ζητοῦν νά ἀρνηθοῦμε τήν πίστη μας. Μᾶς ζητοῦν νά λάβουμε τά ἀναγκαῖα μέτρα γιά νά ἀντιμετωπίσουμε αὐτή τή μεγάλη καί τόσο ἐπικίνδυνη δοκιμασία. Δέν εἶναι τά μέτρα πού παίρνει ἕνα δικτατορικό καί ὁλοκληρωτικό καθεστώς γιά νά καθυποτάξει τούς πολίτες. Ἀλλά τά μέτρα προστασίας. Ἄς ἔλθουμε στή θέση τῶν κυβερνώντων. Μία οἰκογένεια ἔχουμε καί ἀνησυχοῦμε ὑπερβολικά πολλές φορές. Πόσο μᾶλλον οἱ πολιτικοί ταγοί μας καί ἡ ἰατρική κοινότητα, πού κουβαλοῦν μία τρομακτική εὐθύνη γιά τόσα ἐκατομμύρια ἀνθρώπους.

Κι ἐνῶ ἡ πλειονότητα ἔχει καταλάβει τό μέγεθος τοῦ κινδύνου, δυστυχῶς ὑπάρχει καί ἡ μερίδα τῶν συμπολιτῶν μας πού κλείνουν τά αὐτιά τους στίς ἐκκλήσεις. Συμπεριφέρονται σά νά μή συμβαίνει τίποτα. Σά νά ἀφοροῦν ἄλλους καί ὄχι ἐμᾶς. Σάν ὁ ἰός νά κάνει ἐξαιρέσεις. Καί θά περίμενε κανείς ἀπό τούς λεγόμενους χριστιανούς νά ἐπιδείξουν μία στοιχειώδη σύνεση. Στήνουν σημαῖες, ἐκστομίζουν βαριές κουβέντες, κριτικάρουν τήν πολιτεία, τήν Ἐκκλησία, στέλνουν παντοῦ μυνήματα καί καλοῦν στά «ἄρματα». Μάρτυρες τῆς πολυθρόνας, ὁμολογητές τοῦ διαδικτύου, μέ εἰδικότητα στήν κατάκριση, στό κουτσομπολιό, ζῶντας μέσα στή μιζέρια, σπέρνοντας τήν ἀπαισιοδοξία, ἐμφανίζουν ἕνα κακέκτυπο Χριστιανοῦ πού προκαλεῖ ἀποτροπιασμό καί ἀηδία. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι σαφῆς. «Δι ὑμῶν βλασημεῖται το ὄνομα τοῦ Θεοῦ».

Τοῦτες τίς μέρες συμβαίνει καί κάτι ἐξίσου τραγικό. Ἄνθρωποι μοναχικοί, μέ ψυχικές νόσους, μέ κρίσεις πανικοῦ, νιώθουν περισσότερο ἀπό τούς ἄλλους νά τούς κατακλύζει ἡ ἀπόγνωση. Φτάνουν στά ὅρια τῆς αὐτοκτονίας, μερικοί τήν ἐπιχειροῦν κιόλας. Εἶναι λοιπόν τρομερό ἁμάρτημα, οἱ βολεμένοι κατ’ ὄνομα χριστιανοί νά ζοῦν στόν κόσμο τους καί στήν τρομολαγνεία τους ἀντί νά δώσουν μαρτυρία περί τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος. Ἀντί νά στηρίζουν τόν ἀδύναμο καί νά τοῦ δώσουν ἕνα χέρι βοηθείας, τόν καταβαραθρώνουν ἀκόμη περισσότερο.

Ἀφήνω δέ πώς οἱ θεωρίες συνομωσιολογίας καί οἱ προφητεῖες γιά τό ἐπερχόμενο τέλος δίνουν καί παίρνουν. Καί ὁ πανικός τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων ἐπιτείνεται. Ἀδελφοί μου, μή δίνετε σημασία σ’ ὅλες αὐτές τίς τερατολογίες καί τίς ὑστερικές φωνές καί κυρίως μήν τίς διακινεῖτε. Προέρχονται ἀπό ἀνθρώπους μέ βαρεία ψυχοπαθολογία, πού δέν μποροῦν νά ζήσουν διαφορετικά. Συγχωρέστε με ποά θα πῶ ἕναν βαρύ λόγο. Ὅλοι τοῦτοι πού σᾶς ἀναστατώνουν, παίρνουν … ληγμένα φάρμακα καί γι’ αὐτό συστῆστε τους μέ ἀγάπη νά πᾶνε στό φαρμακοποιό τους ν’ ἀλλάξει τά φάρμακά τους.

Κάποτε ὁ Θεός ἔστειλε τόν πορφήτη Ἰωνᾶ στή Νινευῆ γιά νά προειδοποιήσει ὅτι σέ τρεῖς μέρες ἡ Νινευῆ θά καταστραφεῖ ἀπ’ τίς ἁμαρτίες τῶν  κατοίκων της. Ὁ Ἰωνᾶς πῆγε, πῶς πῆγε, κήρυξε, οἱ ἄνθρωποι μετανόησαν καί ἡ καταστροφή ματαιώθηκε. Καί ὁ Ἰωνᾶς θύμωσε, γιατί βγῆκε ψεύτης. Ὅμως δέν βγῆκε ὁ Ἰωνᾶς ψεύτης, ἀλλά ὁ Θεός, ὅπως λέει ὁ πραγματικά μεγάλος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Ἴδωμεν τόν Θεόν, διά φιλανθρωπίαν ψευδόμενον». Ἡ φιλανθρωπία Του ἔβγαλε τόν Θεό ψεύστη. Γιατί ὁ Θεός ὅπως λέει ἄλλος προφήτης, δέν θέλει τόν θάνατο τοῦ ἁμαρτωλοῦ, οὔτε χαίρεται μέ τήν ἀπώλεια τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά θέλει τήν ἐπιστροφή του καί τή σωτηρία του. Ἡ προφητεία ἐξαγγέλθηκε γιά νά μήν πραγματοποιηθεῖ. Ἄς τό ἔχουν ὑπ’ ὅψη τους ὅλοι οἱ μετά Χριστόν δῆθεν προφῆτες.

Ἡ κρίση αὐτή πού περνᾶμε εἶναι κρίση γνησιότητος. Ἀντιμετωπίζουμε τήν  κρίση αὐτή, ἐκδηλώνοντας καί πάλι τό ναρκισσισμό μας. Τά super markets ἄρχισαν καί πάλι νά ἀδειάζουν. «Ἐμεῖς νά ἔχουμε νά φᾶμε. Γιά τούς ἄλλους δέν μᾶς ἐνδιαφέρει». Τά ἀντισηπτικά ἐξαφανίζονται. Πρό ἡμερῶν κάποιοι περίμεναν στή σειρά νά ἀνοίξει τό super market. Ὁ πρῶτος πού μπῆκε, πῆρε τό καρότσι, ἅρπαξε ὅλα τά ἀντισηπτικά ἀπό τά ράφια καί τἄριξε μέσα. Δέν τόν ἐνδιέφερε τί θά κάνουν οἱ ἄλλοι. Δυστυχῶς αὐτό δείχνει τό ἦθος μας.

Ἄς μή συνεχίσω. Σήμερα, ἀδελφοί μου, γιορτάζουμε τό Σταυρό τοῦ Κυρίου. Ὁ σταυρός τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι ἕνα χαϊμαλί πού κρεμᾶμε στό λαιμό μας μαζί μέ κάποιο μάτι. Ὁ σταυρός δέν εἶναι κόσμημα. Ὁ σταυρός δέν εἶναι ἀλεξικέραυνο. Εἶναι ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ὁ Χριστός μᾶς ἔδειξε νά μάθουμε νά ἀγαπᾶμε. Σ’ αὐτό τό ἄθλημα μᾶς κάλεσε: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ, καί ἀκολουθείτω μοι».

Σταυρός σημαίνει ὅτι εἶμαι αἰχμάλωτος τῶν ἀδελφῶν μου καί ἡ σωτηρία μου περνάει μέσα ἀπό τον ἀδελφό μου. Σταυρός σήμερα μπορεῖ νά σημαίνει νά μείνω σπίτι μου, γιά νά μή διασπείρω στούς ἄλλους τόν φονικό ἰό. Εἶναι ἔκφραση ἀγάπης ὁ ἐγκλεισμός μου. Τό νά μήν πάω στήν ἐκκλησία ἀπό ἐνδιαφέρον γιά τόν ἄλλον εἶναι ἔκφραση ἀγάπης. Ἄλλωστε πόσοι πηγαίνουμε στήν ἐκκλησία καί ὁ νοῦς μας δέν εἶναι στήν κοινή προσευχή, ἀλλά εἶναι ἔξω, στήν ἐργασία, στίς ἐπιχειρήσεις, στίς καταθέσεις, στή διασκέδαση. Καί πόσοι εἶναι ἔξω ἀπό τήν ἐκκλησία στό προσκεφάλι τοῦ ἀρρώστου, τοῦ ἀναγκεμένου, ἀλλά ἡ καρδιά τους εἶναι μέσα στήν ἐκκλησία.

Τό πιό ἁπλό, νά παίρνω τά μέτρα μου καί νά ἀπολυμαίνω τά χέρια μου, μπορεῖ νἄναι ἔκφραση ἀγάπης. Ὁ ὠχαδερφισμός καί ἡ ἀδιαφορία δέν εἶναι ἁπλῶς μία παραξενιά, ἀλλά συνιστοῦν ἕνα βαρύτατο ἁμάρτημα. Ἄν ἡ ἀγάπη εἶναι ἡ κορωνίδα τῶν ἀρετῶν, τό ἀντίθετό της εἶναι ἡ χειρότερη ἁμαρτία. Καί βέβαια τό ἀντίθετο τῆς ἀγάπης δέν εἶναι τό μῖσος, ἀλλά κάτι ἀκόμη χειρότερο, ἡ ἀδιαφορία. Ναί, ἡ ἀγάπη δέν εἶναι ὡραῖα λόγια, ρομαντικές ἐκφράσεις, δέν εἶναι ρόζ αἰσθηματάκια. Εἶναι σταυρός.

Κάποιο μικρό κοριτσάκι ἔκανε μιά δύσκολη ἐρώτηση στή μητέρα του. Καί εἶναι ἀλήθεια ὅτι τα παιδιά κάνουν πολλές φορές δύσκολες ἐρωτήσεις. Ρώτησε λοιπόν.

-Μαμά, γιατί ζοῦμε;

Καί ἡ μητέρα ἀπάντησε.

-Παιδί μου ζοῦμε γιά νά μάθουμε νά ἀγαπᾶμε. Αὐτό δηλαδή πού μᾶς δείχνει ὁ σταυρός τοῦ Χριστοῦ.

Κάποιοι ἀναζητοῦν καί περιμένουν ἕνα θαῦμα. Σέ κάποιον πού ἐπίμονα ἀπαιτοῦσε κάτι τέτοιο τοῦ ἀπάντησα. Θαύματα γίνονταν, γίνονται καί θά γίνονται. Ὅμως δέν ἀπαιτοῦμε κάτι τέτοιο ἀπό τόν Θεό, σάν κακομαθημένα ἀπαιτητικά παιδιά. Δέν γίνονται ὅπως καί ὅταν θέλουμε ἐμεῖς, ἀλλά ὄπως καί ὅποτε θέλει ὁ Θεός, γιά τούς λόγους πού μόνον Αὐτός γνωρίζει. Ὅμως σήμερα, ἀδελφοί μου, ζοῦμε ἕνα μεγάλο θαῦμα. Θέλω νά φέρουμε στό νοῦ μας τούτη τήν ὥρα τούς λειτουργούς τῆς ὑγείας. Ὅλους αὐτούς πού μέ ὑπεράνθρωπες προσπάθειες, ἐργάζονται μέ ἐξοντωτικούς ρυθμούς στά νοσοκομεῖα μας. Αὐτή ἡ αὐταπάρνηση, ἕνα εἶδος πρός ἐξαφάνιση, βλέπουμε νά ἀναδύεται ἐν μέσῳ κρίσης.

Ἄς ἀναλογιστοῦμε τήν κόπωση, τήν ψυχική ἐξάντληση, τήν ἀγωνία, ἀλλά καί τούς κινδύνους πού ἀντιμετωπίζουν. Ἡ αὐταπάρνησή τους εἶναι ἕνα ζωντανό θαῦμα. Δέν ἀξίζουν ἁπλῶς τό χειροκρότημά μας ἀλλά κάτι πολύ περισσότερο. Τήν ἀγάπη μας, τήν κατανόησή μας. Νά  μήν τούς φορτώνουμε μέ ἀνύπαρκτα προβλήματα, μέ τήν ἐπιμονή, τήν ἀπαιτητικότητα, τήν ἀποκλειστικότητά μας. Ἄς τούς ἐνισχύσουμε μέ τήν προσευχή μας καί ἄς διευκολύνουμε τό ἔργο τους.

Τελειώνοντας θά ἤθελα νά ἀναφερθῶ στό θέμα πού ἔθιξα στήν ἀρχή καί ἀπασχολεῖ ὅλους τούς Χριστιανούς, πού στεροῦνται, προσωρινά τουλάχιστον, τόν ἐκκλησιασμό.

Τό Σάββατο τοῦ Λαζάρου στόν Ἑσπερινό ξεχωρίζει τό ἑπόμενο τροπάριο πού ἔχει τή δική του συγκινητική ἱστορία.

«Σήμερον ἡ χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡμᾶς συνήγαγε· καί πάντες αἴροντες, τόν Σταυρόν σου λέγομεν· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ἐν ὀνόματι Κυρίου, Ὡσαννά ἐν τοῖς ὑψίστοις».

            Τά παλαιά χρόνια οἱ μοναχοί, στά μοναστήρια τῆς Αἰγύπτου καί Παλαιστίνης, μετά τόν Ἑσπερινό τῆς συγχώρησης τήν Κυριακή τῆς Τυρινῆς, ἔφευγαν γιά τήν ἔρημο καί προετοιμάζονταν μέ ἔντονη προσευχή καί νηστεία. Ἐπέστρεφαν πάλι τήν παραμονή τῶν Βαΐων κι ἔψαλλαν αὐτό τό τροπάριο, εὐχαριστῶντας τόν Θεό πού τούς «συνήγαγε», τούς συγκέντρωσε πάλι «ἐπί τό αὐτό» και ὅλοι μαζί, σηκώνοντας τόν σταυρό Του νά ψάλλουν τό «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος…».

Σαράντα μέρες χωρίς λειτουργία, χωρίς προηγιασμένες, χωρίς χαιρετισμούς κ.λπ. Νά, λοιπόν, πού ἦλθαν οἱ περιστάσεις νά ξαναζήσουμε μ’ αὐτό τόν τρόπο τή Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Τό «ταμιεῖον» μας, τό σπίτι μας, ἄς γίνει τό δικό μας ἡσυχαστήριο ὅπου θά ἐπικοινωνοῦμε μέ τόν Θεό. Καί αὐτό θά ἀναπληρώσει καί τόν ἐκκλησιασμό, καί τή θεία κοινωνία.

Κάποιοι ρωτᾶνε: Τί θά γίνει τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα; Θά μείνουμε στά σπίτια μας; Δέν θά συμμετάσχουμε στίς ἀκολουθίες; Δέν θά στολίσουμε τόν Ἐπιτάφιο; Δέν θά γιορτάσουμε τό Πάσχα; Δέν μπορῶ νά σᾶς ἀπαντήσω. Τήν ὥρα πού γράφονται αὐτές οἱ γραμμές ὅλα εἶναι ρευστά. Μπορεῖ νά τά καταφέρουμε, μπορεῖ νά μείνουμε στά σπίτια μας, μπορεῖ ἡ γιορτή τοῦ Πάσχα ἀκόμη καί νά ἀναβληθεῖ. Πιστεύω ὅτι ἡ Ἰεραρχία μας, θά πάρει τίς σωστές ἀποφάσεις ὅταν ἔλθει ἡ ὥρα. Ἄς τά ἀφήσουμε ὅλα στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός εἶναι τελικά ὁ Κύριος τῆς ἱστορίας. Δέν ἔχει πεῖ τήν τελευταία λέξη. Αὐτός ὅταν κρίνει θά κάνει τήν ἔκπληξη.

Ἀδελφοί μου οἱ ἄνθρωποι σιωποῦν ἤ φωνάζουν δυνατά. Συνήθως σιωποῦμε μπροστά στό Θεό καί φωνάζουμε μπροστά στούς ἄλλους. Φωνάζουμε, διαμαρτυρόμαστε, μᾶς φταῖνε ὅλα, οἱ δικοί μας, οἱ ξένοι, οἱ θεσμοί, τά πρόσωπα. Εὐκαιρία νά ἀντιστρέψουμε τά πάντα. Ἄς σιωπήσουμε πρός ὅλους,  καί ἄς φωνάξουμε στόν Θεό. Ἡ καθημερινή προσευχή τοῦ Ἀποδείπνου ἄς μένει συνεχῶς στά χείλη καί στήν καρδιά μας.

«Κύριε τῶν Δυνάμεων, μεθ’ ἡμῶν γενοῦ· ἄλλον γάρ ἐκτός σου βοηθόν, ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν, Κύριε τῶν Δυνάμεων, ἐλέησον ἡμᾶς».